ENGLISH

BACH – THE UPPER WORLD

Six Pieces for Classical Guitar and Cello

In this collection, I present six works by Johann Sebastian Bach for classical guitar and cello, released through the Bandcamp music platform.

From a very early age, I wanted to play almost nothing but Bach. His music was never merely a field of study or interpretation for me. It carried me to another place, to what I understood as the upper world, where movement, rhythm, harmony and form have not yet been separated from one another.

For many years, I approached Bach through the classical guitar. When I felt that I had travelled as far as I could along that path, and had exhausted the possibilities the guitar offered me in this particular search, I turned to the cello. This was not a change of musical direction, but a continuation of the same journey through another body and another voice.

The cello allowed me to enter more deeply into Bach’s music, to experience the melodic line not merely as a succession of notes, but as bodily movement, breath, weight, elevation and return.

Bach’s music does not advance through beats. It unfolds as wave and dance. Waves within waves develop through circular movements and countermovements, radiating progressively and composing an almost inconceivable choreography.

This distinction is essential: a beat is one thing, a pulse another.

The metric system is based on division. It divides time into equal units and distributes accents across them. Pulse, however, is something fundamentally different. It is a centripetal force, an inner coherence that gathers the musical line and allows it to extend.

From this inward concentration, the phrase unfolds centrifugally and expands into space as a living form.

From this personal experience of Bach’s music arose the thought that accompanies the present collection.

CHOREIA: THE LOST ART OF THE MUSES

Part I – Amnesia and the Lost Choreia

Choreia, the circular dance of the Muses, was once understood as a law of the cosmos. It bound rhythm and harmony to the living body, and through the body to the order of the world.

Within its steps and songs, life revealed itself as choreography: movements of feet and voices, planes and planets, souls and stars, all belonging to one and the same cosmic dance.

This cosmic conception of movement extended beyond formal dance, embracing the entire field of human and natural motion.

Movement in itself was regarded as a form of dance. Every gesture, every expression of thought or idea, participated in this greater order.

All these movements, bodily, musical, celestial and intellectual, were gathered within a single concept: Choreia.

In later times, however, a profound amnesia spread across the centuries, concealing the dancing principle at the origin of poetry and music.

Rhythm and harmony, once inseparable from the gesture of the dancer and the breath of the singer, began to be understood as abstract concepts, detached from the body that carried them.

Their true relation to the continuous flow of time and space was obscured, as though a veil had descended between experience and its cosmic foundation.

Yet rhythm, in its truth, is never abstract.

It is carried through the heel and the spine, through the turning of the head and the spiral of the arms.

Choreia was the source from which the Arts of the Nine Muses sprang, the primordial matrix of all poetry.

To separate rhythm from its bodily foundation is to silence the source. Music may remain, but ecstasy diminishes, and the path towards the expansion of time and space remains irrevocably closed.

Yet there are works in which memory has not been lost.

The music of Johann Sebastian Bach belongs to this lineage.

It emerges directly from the measure of dance, not through interpretation, but through embodied presence.

His art is Terpsichore remembered.

It is the sonic return of ancient Choreia.

Part II – Bach’s Dactylic Rings and the Chiasmus of Voices

In Bach, the forgotten source of Choreia begins to flow again.

His Suites are not merely musical forms, but sequences of dances that trace a genealogy of steps:

the Allemande with its measured pace,

the Courante with its flowing movement,

the Sarabande with its imposing stillness,

the Rondeau and the Gigue with their circular return.

Beneath these titles lies a deeper design of foot and verse:

the trochee, the choriamb and the dactylic trimeter, moving through ascending and descending circles.

A singular sequence of moving rings carries the listener as though through a circular dance.

One voice advances, another withdraws. A third returns from behind, until all of them meet at a hidden point of union.

It is as though the music itself were woven from loops and helices, continually returning upward as they ascend.

Isochrony creates arches within arches: melodic lines curving back across one another, so that each part faces its counterpart, as dancers face one another within the current.

This is the secret of Bach’s polyphonic writing.

What appears as polyphony is, in essence, choreography: voices woven together as companions in a circular dance, answering one another through movement and countermovement, advancing only to be called back, moving towards an ending that is never truly final.

In this manifestation, music is transformed once again into the lost Choreia of the Muses.

A resounding testimony that rhythm and harmony were born from dance.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

BACH – THE UPPER WORLD

Έξι κομμάτια για κλασική κιθάρα και τσέλο

Στην παρούσα συλλογή παρουσιάζω έξι έργα του Johann Sebastian Bach για κλασική κιθάρα και τσέλο, τα οποία κυκλοφορούν μέσω της μουσικής πλατφόρμας Bandcamp.

Από πολύ μικρή ηλικία ήθελα να παίζω σχεδόν αποκλειστικά Bach. Η μουσική του δεν αποτελούσε για μένα απλώς ένα πεδίο μελέτης ή ερμηνείας. Με μετέφερε σε έναν άλλο τόπο, σε αυτό που αντιλαμβανόμουν ως επάνω κόσμο, εκεί όπου η κίνηση, ο ρυθμός, η αρμονία και η μορφή δεν είναι ακόμη διαχωρισμένα.

Για πολλά χρόνια προσέγγισα τον Bach μέσα από την κλασική κιθάρα. Όταν ένιωσα ότι είχα διανύσει όσο μπορούσα αυτόν τον δρόμο και είχα εξαντλήσει τις δυνατότητες που μου προσέφερε η κιθάρα για τη συγκεκριμένη αναζήτηση, στράφηκα στο τσέλο. Δεν επρόκειτο για αλλαγή μουσικής κατεύθυνσης, αλλά για συνέχιση της ίδιας πορείας μέσα από ένα άλλο σώμα και μια άλλη φωνή.

Το τσέλο μού επέτρεψε να εισέλθω βαθύτερα στη μουσική του Bach, να αισθανθώ τη μελωδική γραμμή όχι μόνο ως ακολουθία φθόγγων, αλλά ως σωματική κίνηση, αναπνοή, βάρος, ανύψωση και επιστροφή.

Η μουσική του Bach δεν προχωρά σε χτύπους, αλλά ξεδιπλώνεται ως κύμα και ως χορός. Κύματα μέσα σε κύματα αναπτύσσονται σε κυκλικές κινήσεις και αντικινήσεις, ακτινοβολώντας προοδευτικά και συνθέτοντας μια σχεδόν ασύλληπτη χορογραφία.

Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική: άλλο είναι ο χτύπος και άλλο ο παλμός.

Το μετρικό σύστημα βασίζεται στον διαχωρισμό. Διαιρεί τον χρόνο σε ίσες μονάδες και κατανέμει πάνω τους τονισμούς. Ο παλμός όμως είναι κάτι θεμελιωδώς διαφορετικό. Είναι μια κεντρομόλος δύναμη, μια εσωτερική συνοχή που συγκεντρώνει τη μουσική γραμμή και της επιτρέπει να εκτείνεται.

Από αυτή την εσωτερική συγκέντρωση, η φράση εκτυλίσσεται φυγόκεντρα και απλώνεται στον χώρο ως ζωντανή μορφή.

Από αυτή την προσωπική εμπειρία της μουσικής του Bach γεννήθηκε και η σκέψη που συνοδεύει την παρούσα συλλογή.

Χορεία: Ἡ Ἀπωλεσμένη Τέχνη τῶν Μουσῶν

Μέρος Α΄ – Ἀμνησία καὶ ἡ Ἀπωλεσμένη Χορεία

Ἡ Χορεία – ὁ κυκλικὸς χορὸς τῶν Μουσῶν – ἦταν κάποτε κατανοημένη ὡς νόμος τοῦ σύμπαντος. Ἔδενε τὸν ῥυθμὸ καὶ τὴν ἁρμονία μὲ τὸ ζωντανὸ σῶμα, καὶ διὰ μέσου τοῦ σώματος μὲ τὴν τάξη τοῦ κόσμου.

Μέσα στὰ βήματα καὶ τὰ ᾄσματά της, ἡ ζωή ἀποκαλυπτόταν ὡς χορογραφία: κινήσεις ποδιῶν καὶ φωνῶν, ἐπιπέδων καὶ πλανητῶν, ψυχῶν καὶ ἄστρων – ὅλα ἀνήκοντα σ’ ἕναν καὶ τὸν αὐτὸν κοσμικὸ χορὸ.

Αὐτὴ ἡ κοσμικὴ σύλληψη τῆς κίνησης ἐπεκτεινόταν πέρα ἀπὸ τὸν ἐπίσημο χορὸ, ἀγκαλιάζοντας ὅλο τὸ πεδίο τῆς ἀνθρώπινης καὶ φυσικῆς κίνησης.

Ἡ κίνησις αὐτή καθ’ ἑαυτήν θεωροῦταν μορφὴ χοροῦ. Κάθε χειρονομία, ἔκφραση σκέψεως ἢ ἰδέας, συμμετεῖχε σὲ αὐτὴν τὴ μείζονα τάξη.

Ὅλες αὐτὲς οἱ κινήσεις – σωματικές, μουσικές, οὐράνιες, διανοητικές – ἦταν συγκεντρωμένες σὲ μία καὶ μόνη ἔννοια: τὴ Χορεία.

Σὲ μεταγενέστερους ὅμως χρόνους, βαθεῖα ἀμνησία ἐξαπλώθηκε στὸ διάβα τῶν αἰώνων, σκεπάζοντας τὴν ὀρχηστικὴ ἀρχὴ τῆς ποίησης καὶ τῆς μουσικῆς.

Ὁ ῥυθμὸς καὶ ἡ ἁρμονία, κάποτε ἀχώριστα ἀπὸ τὴ χειρονομία τοῦ χορευτὴ καὶ τὴν ἀνάσα τοῦ ἀοιδοῦ, ἄρχισαν νὰ νοοῦνται ὡς ἀφηρημένες ἔννοιες, ἀποσπασμένες ἀπὸ τὸ σῶμα ποὺ τὶς ἔφερε.

Ἡ ἀληθινὴ σχέσις μὲ τὴ συνεχῆ ῥοὴ τοῦ χρόνου καὶ τοῦ χώρου ἐσκοτίσθη, ὡς ἂν ἕνα πέπλο εἶχε ἐνσκήψει ἀνάμεσα στὴν ἐμπειρία καὶ στὸ κοσμικὸ θεμέλιό της.

Ὅμως ὁ ῥυθμός, στὴν ἀλήθειά του, ποτὲ δὲν εἶναι ἀφηρημένος.

Μεταφέρεται στὴ φτέρνα καὶ στὴ σπονδυλικὴ στήλη, στὴ στροφὴ τῆς κεφαλῆς καὶ στὴ σπείρα τῶν βραχιόνων.

Ἡ Χορεία ἦταν ἡ πηγὴ ἀπ’ ὅπου ἀνέβλυσαν οἱ Τέχνες τῶν Ἐννέα Μουσῶν, ἡ πρωτογενὴς μήτρα κάθε ποιήσεως.

Νὰ ἀποσπάσεις τὸν ῥυθμὸ ἀπὸ τὸ σωματικό του ἔρεισμα σημαίνει νὰ σιγήσεις τὴν πηγή. Ἡ μουσικὴ μπορεῖ νὰ παραμείνει, ἀλλὰ ἡ ἔκστασις ἐλαττώνεται, καὶ ὁ δρόμος πρὸς τὴ διεύρυνση χρόνου καὶ χώρου μένει ἀνεπίστρεπτα κλειστός.

Ὅμως ὑπάρχουν ἔργα ὅπου ἡ μνήμη δὲν ἔχει χαθεῖ.

Ἡ μουσικὴ τοῦ Ἰωάννη Σεβαστιανοῦ Bach ἀνήκει σὲ αὐτὴ τὴ γενεαλογία.

Ἀναδύεται ἄμεσα ἀπὸ τὸ μέτρο τοῦ χοροῦ, ὄχι μὲ ἐρμηνεία, ἀλλὰ μὲ ἐνσώματη παρουσία.

Ἡ τέχνη του εἶναι Τερψιχόρη ἀναμνησμένη. Ἡ ἠχητικὴ ἐπιστροφὴ τῆς ἀρχαίας Χορείας.

Μέρος Β΄ – Οἱ Δακτυλικοὶ Δακτύλιοι τοῦ Bach καὶ ὁ Χιασμὸς τῶν Φωνῶν

Στον Bach, ἡ λησμονημένη πηγὴ τῆς Χορείας ἀρχίζει νὰ ῥέει ξανά.

Οἱ Suites του δὲν εἶναι ἀπλῶς μουσικὲς φόρμες, ἀλλὰ ἀκολουθίες χορῶν, ποὺ ἱχνογραφούν μιὰ γενεαλογία βημάτων:

ἡ Allemande μὲ τὸ μετρημένο της βήμα,

ἡ Courante μὲ τὴ ρέουσα κίνησή της,

ἡ Sarabande μὲ τὴν ἐπιβλητικὴ της ἠρεμία,

τὸ Rondeau καὶ ἡ Gigue μὲ τὴν κυκλικὴ τους ἐπιστροφή.

Κάτω ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς τίτλους κρύβεται τὸ βαθύτερο σχέδιο ποδιῶν καὶ στίχου:

ὁ τροχαῖος, ὁ χοριάμβος, ὁ δακτυλικὸς τρίμετρος, ποὺ κινοῦνται σὲ ἀνιόντες καὶ κατιόντες κύκλους.

Μία μοναδικὴ ἀκολουθία κινούμενων δακτυλίων μεταφέρει τὸν ἀκροατὴ ὡς ἂν μέσα ἀπὸ κυκλικὸ χορό.

Μία φωνὴ προχωρεῖ, ἄλλη ὑποχωρεῖ. Μία τρίτη ἐπιστρέφει ὀπίσω, ὥσπου ὅλες συναντιοῦνται σὲ ἕνα κρυμμένο σημεῖο ἑνώσεως.

Εἶναι σὰν ἡ ἴδια ἡ μουσικὴ νὰ ὑφαίνεται ἀπὸ βρόχους καὶ ἕλικες, ποὺ ἐπιστρέφουν διαρκῶς ἐπάνω, ἀνερχόμενοι.

Ἡ ἰσοχρονία ἐπιβάλλει τόξα μέσα στὰ τόξα: μελωδικὲς γραμμὲς ποὺ ἐπανακάμπτουν χιαστί, ὥστε κάθε μέρος νὰ ἀντικρίζει τὸ ἀντίστοιχό του, ὅπως οἱ χορευτὲς ἀντικρίζουν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον μέσα στὸ ρεύμα.

Αὐτὸ εἶναι τὸ μυστικὸ τῆς πολυφωνικῆς γραφῆς τοῦ Bach.

Αὐτὸ ποὺ ἐμφανίζεται ὡς πολυφωνία εἶναι, στὴν οὐσία, χορογραφία: φωνὲς πλεγμένες ὡς σύντροφοι σὲ κυκλικὸ χορό, ἀπαντώντας ἡ μία στὴν ἄλλη σὲ στροφὴ καὶ ἀντιστροφή, ἀναπηδώντας ἐμπρὸς γιὰ νὰ ἐπανακληθοῦν, κινούμενες πρὸς ἕνα τέλος ποὺ ποτὲ δὲν εἶναι τελικό.

Σ’ αὐτὴν τὴν ἐπιφάνεια, ἡ μουσικὴ μεταμορφώνεται ἐκ νέου στὴν ἀπωλεσμένη Χορεία τῶν Μουσῶν.

Μια ἠχηρὴ ἀπόδειξη ὅτι ὁ ῥυθμὸς καὶ ἡ ἁρμονία γεννήθηκαν ἀπὸ τὸν χορό.